Doğa sporları ile uğraşanların bilmesi gereken en önemli
konulardan birisi düğümlerdir. Doğa sporlarında kullanılan
bir çok düğüm çeşidi olmasına karşın, bunlardan temel
birkaç tanesini bilmek yeterli olacaktır. Bir düğümün
nasıl atıldığını bilmenin yanında, aşağıda anlatılan
hususlara da dikkat edilmesi güvenli bir etkinlik için
gereklidir.
İYİ
BİR DÜĞÜMÜN SAHİP OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER:
Yüksek
bir sağlamlığa sahip olmalıdır.
Kolay
yapılabilmelidir.
Üzerine
yük bindikten sonra kolay çözülebilmelidir.
Kendiliğinden
çözülmemelidir.
Tüm düğümler ipin çekme gücünü değişik derecelerde
azaltır. Bunun nedeni, düğüm yüzünden iplerin kıvrılması
ve dıştaki liflerin içteki liflere göre yükün daha büyük
bölümünü taşımasıdır. Örneğin göğüs düğümü içerdiği
daha keskin bükülmeler nedeniyle 8 li düğümüne göre
ipin çekme gücünü daha fazla azaltır. Yine uzun süre bırakılmış
düğümler de ipte kalıcı hasarlara neden olabilir.
Gevşek bir düğüm yük altında deforme olur ve ipin çekme
gücünü olumsuz yönde etkiler. Bu yüzden düğümler atıldıktan
sonra iki işlem daha yapılmalıdır:
Düğümler atıldıktan sonra düzeltilmeli ve kitapta görülen
şekillere benzetilmedir.
Düğümler atıldıktan sonra sıkıştırılmalıdır.
Ayrıca düğüm atıldıktan sonra ipin ucunda yeterli pay bırakılmalıdır.
Düğüm atıldıktan sonra bırakılan uçlar cm. olarak ipin
mm. cinsinden çapına eşit olmalıdır. Örneğin, 10 mm. çapındaki
bir ipi için bırakılan artık uçlar 10 cm. den az olmamalıdır.
İSTASYON
ve EMNİYET İÇİN KULLANILAN DÜĞÜMLER
Basit
8 li Düğümü
8
li Düğümü
2.
Tip 8 li Düğümü
9
lu Düğümü
Çift
8 li Düğümü
Göğüs
Düğümü
Göğüs
Düğümü (Çiftli)
Yosemite
Göğüs Düğümü
İKİ
İPİ BİRLEŞTİRMEK İÇİN KULLANILAN DÜĞÜMLER
Camadan
Düğümü
Balıkçı
Düğümü (Tekli)
Balıkçı
Düğümü (Çiftli)
Sekizli
İp Birleştirme Düğümü
Perlon
Düğümü
PURİSİK
DÜĞÜMLERİ
Purisik
Düğümü 1
Purisik
Düğümü 2
Purisik
Düğümü 3
İtalyan
Düğümü
Yarım
Kazık Düğümü
BASİT
8' Lİ DÜĞÜMÜ:
Bu düğüm
iplerin alt ucuna atılarak durdurucu düğüm olarak kullanılabilir.
Ancak bu özelliğinden daha çok diğer 8 li düğümleri için
başlangıç düğümü olarak alınmıştır.
8' Lİ
DÜĞÜMÜ:
Doğa sporlarının en temel düğümlerindendir.
İpe bir halka yapmak amacıyla kullanılır. En temel
istasyon düğümlerindendir. Ayrıca Göğüs emniyeti almak
amacıyla da kullanılabilir. Bu düğümde bırakılan uç kısa
olmamalıdır. Bu düğümün aynı işleve sahip diğer düğümlere
göre tek dejavantajı fazla ip harcanmasıdır. Bu düğüm
ipin çekme gücünü %55 e indirir.
2. TİP SEKİZLİ DÜĞÜMÜ:
2. tip sekizli düğümü sütün,
ağaç vb. gibi uzun ya da üzeri kapalı istasyon noktaları
için kullanılır. Bu düğümde başlangıç basit sekizli düğüm
ile olur. Daha sonra ipin ucu istasyon noktasından dolanır
ve başlangıçta atılan basit sekizli düğüm takip
edilerek düğüm tamamlanır. Bu düğüm de ipin çekme gücünü
%55 e indirir.
9' LU DÜĞÜMÜ:
8 li düğümüne benzer bir düğümdür.
8 li düğümü atılırken ipin bir tur daha fazla döndürülmesiyle
atılır. 8 li düğümü ile benzer kullanımlara sahiptir.
ÇİFT 8' Lİ DÜĞÜMÜ:
İpin ucuna çift halka yapmak için
kullanılır. İstasyonlarda ve ip döşeme esnasında sıkça
kullanılır.
GÖĞÜS DÜĞÜMÜ:
İpin ucuna bir halka yapmak
amacı ile kullanılır. Bu düğümün en büyük avantajı
bu düğüm esnasında fazla ip harcanmamasıdır. Göğüs
emniyeti almak için en sık kullanılan düğümdür. Aynı
şekilde ipin ucunu bir ağaç, sütun vb. gibi yerlere bağlamak
için ideal bir düğümdür. Sağ tarafta ise bir başka çeşit
göğüs düğümü olan Yosemite göğüs düğümü verilmiştir.
ÇİFTLİ GÖĞÜS DÜĞÜMÜ:
İpin ucuna çift halka yapmak için
kullanılır. Çift 8 li ye benzer bir düğümdür. Ancak çift
8 li den daha az ip harcanır.
CAMADAN DÜĞÜMÜ: Aynı kalınlıkta olan
iki ipi birbirine bağlamak ya da ipin iki ucunu birleştirmek
için kullanılır.
TEKLİ BALIKÇI DÜĞÜMÜ:
Yine camadan düğümünde olduğu
gibi iki ipi birleştirmek amacıyla kullanılır. Ancak
camadan düğümü sadece aynı kalındıkta ipleri birleştirmesine
karşın, balıkçı düğümü ile farklı kalınlıklardaki
ipler birbirleri ile birleştirilebilir.
ÇİFTLİ BALIKÇI DÜĞÜMÜ:
Tekli balıkçı düğümünde
olduğu gibi farklı kalınlarda olan iki ipi birbirine bağlamak
için kullanılır. Tekli balıkçı düğümünden daha güvenilirdir.
SEKİZLİ İP BİRLEŞTİRME
DÜĞÜMÜ:
Yine iki ipi birbirine bağlamak
için kullanılır. İplerden birisine basit 8 li atıldıktan
sonra diğer ip ile basit 8 li deki yol takip edilir. Basit 8
li yerine halkalı 8 li kullanılacak olursa ip geçişine
imkan verecek bir halka da elde edilmiş olur.
PERLON DÜĞÜMÜ:
İki farklı perlonu birleştirmek
ya da aynı perlon bandın iki ucunu birleştirerek halka oluşturmak
için kullanılır. Düğüm tamalandığında perlon bandın
iki ucu farklı yönlerde olmalıdır. Bırakılan uçlar en
az 5 cm. olmalıdır. Bırakılan uçlar sabitleştirilerek düğümün
daha güvenli olması sağlanabilir.
PURİSİK DÜĞÜMLERİ:
Genel olarak pursik düğümleri
yük bindiğinde ana ip üzerinde sıkışarak sabit kalan, yük
kalktığında ise ana ip üzerinde serbest olarak hareket
eden düğümlerdir. Bu düğümler çoğunlukla cumar yerine
ya da kurtarma esnasında kullanılır. Farklı şekillerde atılan
ama temelde aynı işi yapan bir çok purisik düğümü vardır.
Bu düğümlerden en az bir tanesi mutlaka öğrenilmelidir.
İTALYAN / YARIM KAZIK DÜĞÜMÜ:
Genellikle iniş ve çıkışlarda
sporcunun emniyetini almak için kullanılır. İpteki sürtünmesi
nedeniyle yükü oldukça azaltan bir düğüm çeşididir.
Kurtarma esnasında da sıkça kullanımına başvurulan bir düğümdür.
Aynı zamanda acil durumlarda iniş için desendör yerine de
kullanılabilir.