EMNİYET KEMERLERİ
Doğru Emniyet
Kemeri Nasıl Seçilir?
Emniyet kemeri ip ile
vücudunuz arasındaki bağlantı noktasıdır, bu yüzden emniyet
kemeriniz konusunda bilinçli olmanız çok önemlidir. Emniyet
kemerinizin vücudunuza tam oturması gerekir; ancak bu şekilde ipe
ağırlığınızı verdiğinizde rahat olabilirsiniz ve ani yüklemelerde
zarar görmezsiniz. Emniyet kemerinizin tasarımı, bu rahatlık ve
güvenliği sağlarken tırmanış stilinize de cevap
verebilmelidir. Alpin tırmanışlar, haftasonu kaya tırmanışları
ve sportif tırmanışlar birbirlerinden farklı özelliklerde
emniyet kemerleri ile daha rahat gerçekleştirilebilir; bayanların,
çocukların ve kulüplerin farklı ihtiyaçları olabilir. Emniyet
kemerinizi seçerken Adrenalin olarak aşağıdaki bilgilere sahip
olmanızı öneririz:
1.Herşeyden Önce
Tırmanış Stilinizi düşünün
En sık hangi tarz tırmanışlar
yapıyorsunuz yada planlıyorsunuz? Kemerinizde ne gibi ayrıntılar
yer almalı?
Çok Amaçlı
Kullanım
Bu tip kemerlere genel
amaçlı emniyet kemerleri de denilebilir. Sportif tırmanışlar ve
antrenmanda, çeşitli mevsimlerde bir kaç ip boyu çıkışlarda ve
dağlarda rahat kullanılabilme gibi değişik fonksiyonları yerine
getirebilirler. Yeni başlayanlar için çok uygundur, çünkü ne tip
tırmanışlara ağırlık vereceklerine karar vermeden önce hepsini
denemeleri gerekir. Bu tip kemerlerden beklenebilecek temel özellikler
şunlardır:
· Bel ve bacak
kolonları ayarlanabilmeli (bu sayede değişik kalınlıktaki
giysilerle çeşitli hava koşullarında kullanılabilir)
· Bel ve bacak kolonlarının
destekli olması (ipte rahat dinlenmek ve daha yumuşak düşüşler için)
· Doğal ihtiyacınızı
karşılamanız gerektiğinde emniyet kemerinizi çıkartma zorunluluğundan
kurtulmak için sökülebilir bacak kolonları,
· İki yanda malzeme
askıları.
Birçok genel amaçlı
kemerin bacak ve bel kolonlarını beraber tutan, iniş ve emniyet
aletlerinin daha rahat kullanılabileceği perlon bir emniyet halkası
vardır.
Alpin Koşullar
Ağırlığın önem
kazandığı alpin tırmanışlar için düşünüldüklerinden bu tip
kemerlerde ağırlığı azaltmak için minimum destek malzemesi
kullanılır. Dağlarda ve buzullardaki koşullar gözetilerek su
emmeyen malzemelerden üretilmesine dikkat edilir. Gün içerisinde
bile yaşanabilecek sıcaklık farkları düşünülerek bel ve bacak
kolonlarının ayarlanabilmesi tercih edilir. Doğal ihtiyacınızı
emniyet kemerini çıkarmadan karşılayabilmeniz için çoğu modelde
bacak kolonları sökülebilir.
Büyük Duvarlar
ve Askı İstasyonlar
Yosemite Vadisi'nde
(ABD) olduğu gibi, uzun duvar tırmanışları yapmayı planlıyorsanız,
muhtemelen tırmanışlarınız birden fazla gün sürecektir. Bizim
ülkemizde bu kadar uzun duvarlar pek azdır ve genelde pozitif eğimlidirler,
ama duvar tırmanışları benzer şekillerde uzun ve yorucudur: Askı
istasyonlarda duraklamanız ve emniyet almanız gerekir ve çok rahat
bir kemere ihtiyaç duyarsınız. Bu tür kullanımlar için bel ve
bacak destekleri yükü dağıtarak kan dolaşımının kısıtlanmasını
engellemelidir. Bu tipte kemerlerin arka tarafında emniyet amaçlı
da kullanılabilecek arka emniyet halkası olması tercih edilir.
Sportif Tırmanış
ve Yarışmalar
Bazen bu tip kemerler
yarışma kemerleri adıyla da anılırlar. Hareketi hiç
engellemeyecek şekilde tasarlanmışlardır. Gayet ince ve sade
oldukları göze çarpar. Ağırlığı azaltmak için destek sınırlı
kullanılır, ayar tokaları kullanılmaz.
2. Emniyet Kemeri
Tipleri Arasındaki Farkları Öğrenin
Bel Kemeri ve
Bacak Kolonundan Oluşan Kemerler
En yaygın olan emniyet
kemeri tipi olduğundan çoğu kere kısaca bel kolonu yada emniyet
kemeri olarak anılır. Destekli olan bel kemeri (kolonu) iki bacağı
ayrı ayrı saran kolonlar ile önde bir perlon halka (emniyet halkası)
ile birleştirilir. Bel tokaları önde yada yanda (bir yada iki tane)
olabilir. Bacak kolonları toka ayarlı olabilir. Bacak kolonlarının
düşmesi önlemek için arkada birer (çoğu zaman doğal ihtiyacınızı
gidermeniz yada alt giysi değişimi için sökülebilir) lastik bağlantı
bulunur.
DİKKAT: Kendi
güvenliğiniz için hiçbir zaman sadece bel veya bacak kolonuna bağlanarak
tırmanmayınız!
Diaper -Çocuk
Bezi- Kemerler
Bu tip kemerler çoğu
zaman bel ve bacaklarınızın çevresinde dolanacak şekilde dikilmiş
geniş perlondan oluşur. Bel perlonları daha geniştir. Bel ve bacak
ayarı ayrı tokalar ile yapılır. Giysilerimizin kalınlığına çok
rahat uyum sağlayabilen bir emniyet kemeri tipidir. Bazılarında
belden emniyete bağlıyken alt giysi değişimi yapılabilir. Bu tip
kemerlerde önde emniyet halkası bulunmaz. Ayakta sabit dururken
kemeri giymek ve çıkarmak mümkündür.
Bütün Vücut Emniyet Kemerleri
İngilizce adı olan
Full body terimi de halen sıkca kullanılır. Çocuklar ve daha dar
bel ve kalça ölçüleri olan yetişkinlere özellikle tavsiye
edilir. Bu tip kemerler bacakların yanı sıra omuzları da sararlar
ve bu sayede düşüş sonrasında baş aşağı asılı kalmanızı
engellerler. İpe bağlanma noktası bel kolonlarına göre daha yukarıda
olduğundan ipe ağırlığını verirken ters dönme olasılığı da
çok azdır. UIAA tarafından tırmanış için tavsiye edilen tip, bu
tür bütün vücut kemerleridir. Ancak tırmanıcılar hareketi
engellediği için çok tercih etmeyebilirler. Çoğu zaman göğüsten
denge için bağlanmak gerektiğinde ayrı bir göğüs kolonunu, bel
kolonu ile beraber kullanmayı tercih ederler.
Göğüs
Kolonları
Göğüs kolonları
sadece ters dönme olasılığının çok yüksek olduğu tırmanışlarda
kullanılırlar. Buzul geçişi sırasında çatlağa düşmek yada ağır
bir sırt çantası ile ip inişi yapmak en basit iki örnektir. Göğüs
kolonları sadece yardımcı bir parçadır, her zaman bir bel
kolonu ile beraber kullanılmalıdır. Bu şekilde bütün vucut
kemerlerinin konforu sağlanırken gerek duyulmadığında göğüs
kolonu çıkarılarak daha geniş hareket serbestisi sağlanabilir.
3. Deneyerek Size
Uygun Olduğunu Görün
Mutlaka size tam olan
bir emniyet kemeri almalısınız. Çok sıkı olursa hareketinizi kısıtlamanın
yanında canınızı da acıtabilir. Çok bol olursa üzerinizde
oynar, yükü iyi yayamaz ve ters döneceğiniz bir düşüşte içinden
kayıp gitmenizi engelleyemeyebilir. Aynen giysilerde olduğu gibi, değişik
marka ve modeller belirli vücutlara, diğerlerine göre daha iyi
oturabilirler. Siz, vücudunuza en iyi oturan kemeri aramalısınız.
Emniyet kemerlerini
denerken unutmamanız gereken en önemli şey, üzerinizde tırmanırken
giydiğinize çok yakın giysiler olması gerektiğidir. Eğer sırtınızda
bir çanta ile tırmanmayı planlıyorsanız benzer bir çantayı da sırtınıza
almalı ve son durumda rahatsızlık olmadığından emin olmalısınız.
Bel Kemeri - Emniyet kemerinizin bel kemeri sıkı olmalı, ama
rahatsızlık da vermemelidir. Kalça kemiğinizin üzerinde olmalı
ve nefes almanızı engellememeli. Ne kadar kuvvetli denerseniz
deneyin, emniyet kemeriniz kalça kemiğinizin altına geçmemeli. Bu
şartı sağlayamayan vücuda sahip olan çocuklar ve dar kalçalı
yetişkinler, mutlaka bütün vücut emniyet kemerleri kullanmalıdır.
Kemerinizin bel tokasını doğru bir şekilde bağlandıktan (varsa
kontrası atıldıktan) sonra da en az 7-8 cm perlon arttığından
emin olun.
Bacak Kolonları -
Emniyet kemerinizin bacak kolonları da sıkı olmalı ama rahatsızlık
vermemelidir. Eğer bacak kolonları ayarlanabilir ise, toka doğru
bir şekilde bağlandıktan (varsa kontrası atıldıktan) sonra en az
5 cm perlon arttığından emin olmalısınız.
Özellikle ayarsız
ve farklı bedenlerde satılan bel kolonlarını denerken dikkat
etmelisiniz. Eğer ufak bir kemer alırsanız, kalça ve bacaklarınızı
sıkarak hareket kabiliyetinizi azaltacaktır. Büyük bir kemer alırsanız,
yük geldiğinde kemer kaburgalarınıza doğru yaklaşarak diyaframı
sıkacak ve nefes almanızı güçleştirebilecektir. Kemerin uygun
beden olduğunu gösteren noktalardan biri, bel ve bacak kolonlarının
ipe bağlanma noktaları arasındaki mesafenin 3-8 cm arasında olmasıdır.
Emniyet Kemerini
Giymek ve İpe Bağlanmak
Eminiyet kemerlerinin
tamamına yakını bel kısmında kemer çekeri kadar güçlü tokalar
kullanılan modellerdir. Kemer üreticisinin kullanma talimatlarını
dikkatlice okuyarak tokanın doğru bağlanmasını öğreniniz. Eğer
kemer ve tokayı doğru takmadıysanız, yaralanma riskiniz çok yüksek
olacaktır ve herhangi bir kaza ya da ağırlık binmesi sonucunda ölümle
sonuçlanması da olasıdır.
Çoğu modelde
tokalar kendine özgü bir biçimde bağlanmalıdırlar. Üreticinin
tavsiye ettiği şekilde bağlamaya dikkat etmelisiniz. Kemerinizdeki
bütün tokalara HER ZAMAN kontra (perlonu ikinci kere aksi yöne geçirmelisiniz.)
atmalısınız. Tokanın içinden sadece bir kere geçen perlon düşüsün
yarattığı ani kuvvetin etkisiyle açılabilecek ve sizin ipten ayrılmanıza
neden olabilecektir. Üreticinin kontra atılması gerekmediğini söylediği
tokaların içinde de perlonun olması gerektiği gibi durduğunu
kontrol ediniz.
Unutmayın ki emniyet
kemeriniz ancak ipe bağlandığınız düğüm kadar güvenilir
olabilir. Doğru bir şekilde ipe girmeyi (ipe bağlanmayı) öğrenmelisiniz.
Bazı emniyet kemerleri farklı bağlanma noktalarına sahiptir.
Emniyet kemeriniz ile beraber gelen talimatlarda düğümü atarken
dikkat etmeniz gerekenler anlatılır, bunları mutlaka okuyun. Diğer
tırmanış ekipmanlarında olduğu gibi, emniyet kemerinizin doğru
kullanımını bilmek sizin kendi sorumluluğunuzdadır.
Emniyet
Kemerlerinin Bakımı
Genel Bakım
Emniyet kemerleri naylon
ipliklerden dokunmuş olduğundan, gereksiz yere doğrudan güneş
ışınlarına yada bir ısı kaynağına maruz bırakılmamalıdır.
Ayrıca, asitler, alkaliler, beyazlatıcılar ve çamaşır suyu gibi
naylona zarar veren kimyasallardan da korumanız gerekir. Kemerinizi mümkün
olduğunca temiz tutun ve doğrudan güneş ışığı almayan kuru
bir yerde saklayın. İple tırmanmadığınız yada emniyet almadığınız
zamanlarda kemerinizi çantanızda taşımaya dikkat ederseniz, ömrünü
kayda değer ölçüde uzatırsınız.
Temizlik
Emniyet kemeriniz
kirlendiğinde ilk yapmanız gereken onu soğuk suyla yıkamanızdır.
Eğer kirleri çıkarmak için bu işlem yeterli olmazsa, soğuk su ve
doğal sabun ile elde yıkamanızı, ardından iyice durulamanızı öneririz.
Yıkadıktan sonra kemerinizi gölgede kurutunuz. Her yıkamadan sonra
mutlaka bütün dikişleri kontrol etmelisiniz; dikişlerde bir
deformasyon olmamalıdır.
İnceleme
Düzenli olarak, emniyet
kemerinizin yıpranmasını kontrol etmelisiniz. Dikişler ve ipe bağlanma
bölgesine özellikle dikkat edilmelidir. Eğer emniyet kemeriniz renk
solması yada aşınma gibi görünür bir yıpranma belirtisi gösteriyorsa
yada ciddi bir düşüş yaşamışsanız güvenliğiniz için onu
kullanmayın ve emekli edin. Zamanla, kemerinizin ipe bağlanma noktasındaki
perlonlar tüylenebilir, bu normaldir. Ancak perlon dokusunun aşırı
yıpranması yada dikişlerin gözle görünür bozulması normal değildir.
Haftasonundan
haftasonuna kullandığınız emniyet kemerinizi normal koşullarda
iki sene kullanabilirsiniz. Ender kullanıyorsanız ömrü daha uzun
olabilir ama naylon malzemelerin ömrünün kısa olduğunu, emniyet
kemerlerinin aynen tırmanış ipleri ve perlonlar gibi narin
malzemeler olduğunu unutmayın. Kemerinizin ömrünü uzatmak için
bağlanma noktasına attığınız düğümü mümkün olduğu kadar
yumuşak hareketlerle çözmenizi ve kemerden çıkarmanızı tavsiye
ederiz. Sert hareketlerle ve çekiştirerek çözeceğiniz ipler bağlanma
perlonlarını hızla aşındıracaktır.
Yukarıdaki
bilgilerin tüm hakları Adrenalin Tırmanış ve Doğa Sporlarına
aittir. Bu bilgilerin tamamı ya da herhangi bir bölümü Adrenalin Tırmanış
ve Doğa Sporları' nın yazılı izini olmadan çoğaltılamaz. Bu çoğaltma
kapsamı elektronik, mekanik ve diğer yöntemleri kapsar.
