Ana
Sayfa
Tarihçe
Fotoğraflar
Duyurular
Faliyetler
Mektup Listesi
Faydalı
Bilgiler
Linkler
|
Faydalı
Bilgiler
Sıkça
Sorulanlar / Malzemeler
/ Karabinalar
/ Kemerler / Düğümler
/ Sağlık
DOĞA SPORLARINDA
KULLANILAN BAZI MALZEMELER
Bu
bölümde dağcılık, mağaracılık ve benzeri doğa sporları ile
kampçılıkta kullanılan malzemeler kaba hatlarıyla tanıtılmaktadır.
Malzeme seçimi yapılırken aşağıdaki kriterler dikkate alınmalıdır.
Malzeme alırken fiyat
genellikle en önemli belirleyici olsa da, kaliteli ve nispeten pahalı
bir ürünün, iyi bakıldığında, daha uzun süre dayandığı akıldan
çıkarılmamalıdır. Aşağıdaki liste her ne kadar elimizdeki en
son bilgilerden derlense de, outdoor malzemesi üreten firmalar, ürün
yelpazesi ve teknoloji hızla genişlemektedir. Sürekli olarak daha
kullanışlı, daha hafif ve daha ucuz ürünler piyasaya sürülmektedir.
Bu nedenle, seçim yapılırken aşağıdaki özelliklerin yanı sıra,
yeni çıkan ürünler de dikkate alınmalıdır.
ANORAK :
İç malzemesindeki kaz tüyü
oranı % 70 - % 90, dış kumaşı gore-tex, sympatex vb. olan
anoraklar tercih edilmelidir.
 Ancak,
gore-tex, sympatex gibi kumaşlar çok pahalıdır. Özelliği
vücuttaki teri dışarı verebilmesi, fakat dışardan gelen
suyu (yağmur vb.) içeri almamasıdır. Rüzgar da geçirmezler.
1 cm2 de 1.5 milyar delik vardır. Bunun dışında bu özelliğe
sahip benzeri kumaşlar da kullanılabilir.
Anoraklarda kumaş kadar, dikiş
tekniği de önemlidir. Isı kaybı en fazla dikiş yerlerinde
olduğu için, iki kattan oluşan ve katlardaki dikişleri
farklı konumlarda olan anoraklar tercih edilmelidir.
|
YAĞMURLUK :
Alt ve üstün ayrı ayrı
giyilebildiği iki parçalı takım alınmalıdır. Gore-tex,
sympatex, vb. tercih edilmelidir. Bunun dışında diğer
normal yağmurluklar da kullanılabilir. Normal yağmurluklar
kesinlikle deterjanla yıkanmamalıdır. Çünkü üzerindeki
yağmur geçirmeyen özel tabaka deterjan sayesinde çözülür
ve özelliğini kaybeder. Yağmurluk bu yüzden sabunlu suyla
ya da sabunlu ıslak bezle temizlenmelidir. Özelliğini
kaybetmiş yağmurluklara sprey sıkılarak aynı özel tabaka
geri kazandırılabilir. Kışın anorağın üstüne
giyilebilir.
Yağmurluk pantolonunun yanlarının
tamamı ya da paça kısmı fermuarlı olanları tercih
edilmelidir.
İÇ GİYİM :
Termal özelliği olan
giysiler kullanılır. Doğa sporunda ağırlık ve yer
önemli olduğundan aşağıdaki giysiler kullanılmalıdır.
|
*İÇ ÇAMAŞIR :
Ortam çok soğuk olacaksa
iç çamaşır olarak fleece (ince termal giysi) kumaşlı
çamaşırlar kullanılmalıdır. Uzun paçalı ve külotlu
çorap tipinde alt iç çamaşırı tercih edilmelidir.
Bunun dışında yünlü içlikler de kullanılır.
|
*POLAR :
Polarlite ve polarplus
olmak üzere iki tipi vardır. Polarplus, polarlite göre
daha kalın bir modeldir. Sweet ve T-shirt olarak kullanılan
giysilerdir. Polarlite'ın ayrıca pantolonları da vardır.
% 100 Dacron kumaşı kullanılır. Pahalı bir
giysidir. Avantajı çok hafif olması, su tutmaması ve
suyu geçirmemesidir.
|
ELDİVENLER :
Genel amaçlı kullanımlar
için parmaklı eldiven alınmamalıdır. Çünkü
parmaklar birbiriyle temas halinde olmadığından ısı
kaybı daha erken olacaktır. % 100 Dacron kumaşlı
eldivenler ya da ara tabakasında özel izolasyon
maddesi olan iki katlı eldivenler tercih edilmelidir.
Özel amaçlar için değişik tipte eldivenler kullanılabilir.
|
BAŞLIKLAR :
En fazla ısı kaybı baş
üzerinden olacağından, başı tamamen kapatan başlıklar
tercih edilmelidir.
Kayakçı beresi, tiftik
ve benzeri bereler kullanılabilir. Gerçek tiftikten ve
yünden yapılmış bereler, yüze sürtüldüğünde yüzü
tahriş etmemelidir.
|
GÖZLÜKLER :
Fırtına ya da kayakçı
gözlüğü kullanılırsa % 100 uv. emici ve çift camlı
olmasına dikkat edilmelidir. Çift camlı olmasının
sebebi buğulanmayı önlemektir.
Yürüyüş sırasında gözün
rüzgar, ışık, vb. dış etkilerden korunması için
gözlük kullanılır. Renkli, u.v. emici kar, kayak ve
fırtına gözlükleri kullanılır. Sorun yaratmaması
için gözlüğe askı takılması kesinlikle yararlıdır.
|
AYAKKABILAR:
Doğa sporu yapmak için
en gerekli malzeme ayakkabıdır. Doğa sporcusunun sağlıklı
bir etkinlik yapması için temel malzeme olan ayakkabıların
çeşitli etkinliklere, değişik doğa koşullarına göre
seçilmesi gerekir. Ayakkabısı koşullara uygun
olmayan sporcu ya üşüyecek, ya yorulacak ya da acı
çekecektir. Bu yüzden ayakkabı seçimi çok önemlidir.
Ucuz olan malzemenin aslında
ekonomik olmadığı ve tehlikeler doğuracağı
unutulmamalıdır. Birden çok deneme sonunda ayakkabı
alınmalıdır.

Günübirlik Yaz Yürüyüşleri
İçin Kullanılan Ayakkabılar :
Yürüyüş zemini kuru ve
rahatsız edecek kadar taşlık (çarşak) gibi engebeli
değilse normal spor ayakkabılar kullanılabilir.
Kullanılacak spor ayakkabılarda dikkat edilecek
noktalar;
- Bileği tutacak
şekilde boyunlu olmalıdır. Çünkü, hafif engebeli
zeminde yürüyüş anında olabilecek bilek
burkulmaları ve ufak taş parçalarının ayakkabı içine
girmesi önlenmiş olur.
- Tabanı mümkün
olduğunca kalın olmalıdır. İnce tabanlı yürüyüş
ayakkabısı, zeminden gelen rahatsız edici etkenlere
karşı ayağı koruyamaz.
- Ortopedik olmalıdır.
- Ayakkabı nefes
alabilecek yüzeye sahip olmalıdır. Aşırı
terlemeyi önlemek için nefes alabilen dış yüzeyli
ayakkabılar seçilmelidir.
- Yumuşak ve tabanı aşırı
bükülebilen spor ayakkabılar dağda giyilmemelidir.
Bu tip ayakkabılar trekking faaliyetlerinde tavsiye
edilmeyen ayakkabı tipleridir. Nedenini aşağıda
anlatacağımız ayakkabı tiplerini incelediğimizde
göreceksiniz
Trekking ve Dağ Tırmanışlarında
Kullanılan Ayakkabılar :
Dağ ayakkabıları aşağıdaki
özelliklere sahip olmalıdır.
- Vibram ya da benzeri
taban : Ayakkabının altının kalın ve sert bir kauçuktan
yapılmış olması, özellikle iri yiv setlerinin
bulunması gerekir. Bu özellikteki tabanlar zemini
tutar ve kaymayı önler. Yine bu niteliklerden dolayı,
ayakkabının kayanın sadece ufak bir bölgesine
basması ile denge sağlanabilir. Ayrıca bu özellikteki
taban, eğimde toprak ve ot üzerinde kaymayı da önler
ve dengeyi sağlar.
- Ayakkabı yapısı :
Yaz etkinliklerinde uygun kumaş malzemeli ayakkabılar
kullanılır. Kış etkinliklerinde ise malzeme deri
ya da plastik olmalıdır.
- Vibram yere sağlam
yapıştığı halde, ayağı yana kaydırır ve böylece
dengeyi bozar. Bunun için nispeten sert olmalıdır.
Olabildiğince az dikişli olmalıdır. Ayakkabının
ayak bileğini örtmesi gerekir. Bunun faydası
dengeyi sağlamak ve bilek burkulma olasılığını
en aza indirgemektedir.
- Bağcıklar bilekten
itibaren geçmeli olmalıdır. Aynı şekilde bağcıkların
olabildiğince ayakkabı burnuna yakın olması
gerekmektedir. Çünkü donmuş olan ayakkabıdan, ayağın
çıkması zorluğu ile karşı karşıya kalınacaktır.
- Ayakkabı kalın çorapla
giyildiğinde parmakların hareket edebilecek genişlikte
olması şarttır. Unutmamak gerekir ki donmayı önleyen
parmakların hareketi ve parmak uçları ile ayakkabının
burnu arasında kalan havadır. Ayakkabının gereğinden
büyük olması ise yürümeyi güçleştirir.
- Kış teknik tırmanışlarında
(kar ya da buzul tırmanışlarında) sert yapılı
ayakkabılar kullanılır. Bu ayakkabılardan bir
tanesi plastik ayakkabılardır. Bu ayakkabıların en
büyük özelliği iki kısımdan oluşmasıdır. Dış
kısım plastikten, iç kısım (mesh) ise uygun kumaş
ya da deriden imal edilmiştir. İç kısım ile dış
kısım arasında hava boşluğu olduğu için ayağın
ıslanması, donması söz konusu değildir. Tabanı
vibram olmalıdır. Bu tip ayakkabılara otomatik
krampon takılabildiği için kullanımı pratiktir.
- Kaya tırmanışlarında
friction adını verdiğimiz ayakkabılar kullanılır.
Bu tip ayakkabıların en büyük özelliği ayağı
tamamen sarması ve ayağın şeklini almasıdır. Bu
tip ayakkabıların numarası günlük giydiğimiz
ayakkabının numarasından bir numara küçük olmalıdır.
Nedeni ayağı çok iyi bir şekilde sarmasını sağlamak
içindir.
- Uzun zaman ağır bir
çanta taşınması ve yüklü olarak yamaçlardan
inilmesi halinde bazı ayak rahatsızlıkları ve
kabarcıklar meydana gelir. Yamaçlardan inilirken bütün
yük parmak uçlarına yüklenir ve buralarda
yaralanmalara neden olur. İşte bunların önlenmesi
için ayağın kavisine oturan ortopedik ayak altlıkları
kullanılır. Böyle bir durumda vücut ağırlığı
ayağın kavisine de yüklendiğinden, tabanda ya da
ayağın ön altında kabarcıklar meydana gelmez.
Bazen ortopedik altlığın kalınlığı yeterli
gelmez, yani buna rağmen ayağın altı acımaya başlar.
O zaman keçeden kesilmiş parçalar ayak kavisinin
altına (ortopedik altlığın üstüne) konmak
suretiyle ayağın gerektiği kadar ayak kavisine
bindirilmesi sağlanır.
- Yağmurlu ya da karlı
ortamlarda yapılan yürüyüşlerde ayakkabıya
silikon, vazelin, Nikwax gibi maddelerin sürülmesi,
su ya da kar suyu emmesini en aza indirger. Bu işlem
deri yüzeye sahip ve gore-tex, sympatex, vb. olmayan
ayakkabılara uygulanır.
- Sentetik maddeden yapılmış
ayakkabılar kullanıldıktan sonra yıkanır ve
kurulanır. Sonra serin bir yerde saklanmalıdır.
Deriden yapılmış ayakkabılar ise yıkandıktan ve
kurulandıktan sonra badem ya da kuyruk yağı ile yağlanarak
serin bir yerde saklanmalıdır.
1
/ 2
/ 3
/ 4
|
|
|